172مهدىبن منصور عباسى، كارگزارى مكه را بر عهده داشت و بنابراين سال هشتاد و سه كه گفته شد در واقع يكصد و هشتاد و سه بايد باشد.
و در برخى كتابها اسم «عبداللّٰه» را «عبيداللّٰه» ذكر كردهاند.
جدّه در حال حاضر، ساحل مكه است و عثمانبن عفّان اولين كسى است كه آن را ساحل مكه قرار داد و اينكار را پس از مشورت با مردم و در پى درخواست آنان در سال بيست و شش هجرى انجام داد، تا پيش از آن «شُعَيْبَه» ساحل مكه بود. ابنجبير يادآور شده كه در جدّه آثار ديوارههاى پيرامون آن را ديده و خاطر نشان ساخته كه در آن، دو مسجد وجود دارد و آنها به عمربن خطاب منسوبند و به يكى از آنها مسجد آبنوس مىگويند؛ زيرا در آن دو تيرك يا ستون از چوب آبنوس به كار رفته است. اين مسجد تا به امروز نيز شهرت دارد و برجاست، ولى مسجد ديگر شناخته شده نيست. ممكن است همان مسجدى باشد كه نماز جمعۀ جدّه در آن برگزار مىشود. اين مسجد، آنگونه كه آگاهى يافتهام، از بناهاى ملك مظفر والى يمن است. همچنين ابنجبير يادآور شده كه در جدّه جايى بود كه گنبدى قديمى در آن وجود داشت، گفته شده منزل حوّا همسر آدم ابوالبشر عليهما السلام 1بوده است. شايد همان جايى باشد كه به آن قبر حوّا مىگويند كه جاى مشهورى در جدّه است و امكان دارد كه حوّا هم در آن ساكن بوده و هم در آنجا دفن شده باشد.
بعيد مىدانم كه قبر حوّا در محل مذكور باشد، ولى ابنجبير در اين باره چيزى نمىگويد، چون به يقين بر وى پنهان مانده و پس از سفر مواردى را از ياد برده است.
و اللّٰه اعلم.
فضيلت طائف
ابوهريرةبن حافظ ذهبى، آنگاه كه - در نخستين سفرم به غوطۀ دمشق - نزد وى تحصيل مىكردم، به من خبر داد كه يحيىبن محمدبن سعد انصارى شفاهى به وى - تنها