217خلافت مهتدى،على بن حسن هاشمى در سال 256 امير مكه شد. ¹

زمانى كه معتمد عباسى به خلافت رسيد،برادرش موفق،به صورت تبعيد در مكه به سر مى‌برد.مهتدى او را به مكه تبعيد كرده بود.معتمد بر آن شد تا از وى كمك بگيرد.

به همين دليل كسى را به مكه فرستاده او را به بغداد فرا خواند.وقتى به بغداد رسيد،بخش شرقى مملكت را كه حرمين هم جزو آن بود به وى سپرد.موفق توانست پايه‌هاى نفوذ خود را استوار كرده،با استفاده از نفوذ ترك‌ها بر كارهاى برادرش مستولى شود.

هرچند مورّخان مكه به اجماع،موفق را از واليان مكه مى‌شمرند،اما واقعيتى كه سياق تاريخ هم همان را تأييد مى‌كند،آن است كه وى هيچ گاه به صورت مستقيم بر مكه امارت نكرد،بلكه حرمين در كنار برخى از بلاد ديگر به او سپرده شده بود،آن هم وقتى كه او در عراق و مسلّط بر مقدّرات دولت عباسى بود و كسى در مكه به نيابت از او فرمانروايى مى‌كرد.

ابن ظهيره در الجامع اللطيف ،اسامى واليان مكه را در اين دوره كه دوران معتمد است برشمرده است.اما چنان كه از حوادث نقل شده به دست مى‌آيد،اين واليان،تنها نايبانى بودند كه كار امارت را انجام مى‌دادند؛زيرا امارت آنجا در طول خلافت معتمد در اختيار موفق بود.اسامى آنان به اين شرح است:محمد بن متوكل در سال 257،و ابراهيم بن محمد بن اسماعيل كه حوالى سال 259 امارت مكه را داشت.برخى از مورّخان،اسامى ديگرى را كه مخالف با اين فهرست است به دست مى‌دهند كه تحقيق در آنها دشوار است.

ششمين قيام علوى«ثورة الزنج»

در اين دوره،در برخى از نواحى عراق،يك انقلابى علوى با نام على بن محمد بن احمد قيام كرد و توانست سرزمين‌هاى فراوانى از عباسيان را اشغال كند و در آنها فساد و تباهى به راه اندازد.دامنۀ قيام او به مكه رسيد و آنجا را هم اشغال كرد و آن را به محمد بن