160
حرم حضرت حمزه
حرممحترم«حضرت حمزه»مشرفشده، چون دركنار رودخانهواقعاست، سكوئى به ارتفاع شش پله از زمين ساختهاند، كه كفش كن مختصرى دم در دارد، داخل مىشود به صحنى كه ده ذرع در پانزده ذرع است، در طرف قبله شبستانى دارد، مشتمل بر سه طاق، كه آن هم سه طاق داشت، مدفن و مضجع«حضرت سيدالشهدا»در طاق وسط واقع است، صندوقى از چوب و روپوشى از ماهوت سبز داشت، دور آن هم مشبكى از چوب و درى داشت، در بالاى سر آن بزرگوار هم«عقيل بن حسن بن على بن ابيطالب»- سلام اللّٰه عليهم - مدفون است 1، صندوقى كوچك دارد، شبستان او هم مزين است، عيبى ندارد، فرشهاى مال«بخارائى»و«ايرانى»مفروش بود، چهل چراغ و ساعتى بزرگ هم داشت.
در پشت سر اين صحن هم محوطه كوچكى كه پنج ذرع در ده ذرع مىباشد، ديوارى به ارتفاع دو ذرع و نيم از سنگ و گچ، روى آن بى سقف، وسط آن هم از زمين نيم ذرع بلندتر، مدفن و مضجع شهداى«احد»است كه آنها در يك كنده و حُفره نزديك يكديگر مدفوناند، هر دو سه نفر در يك لحد گذارده شدهاند، عدد مقتولين و«شهداى احد»به روايت صحيح هفتاد نفر است، و در اخبار عامه هشتاد و يك تن هم نوشته شده است، چهار تن از مهاجرين، و بقيه از انصار به درجه رفيعه شهادت فائز گرديدند، و از مشركين بيست و هشت تن، و به روايتى سى نفر مقتول گرديد.
و در آن روز است كه همه اصحاب فرار نمودند، مگر«اميرالمؤمنين على بن ابيطالب»عليه السلام و در آن روز است كه«جبرئيل»در مدح آن حضرت «لافَتَى إلّاعَلي لاسَيْفَ الا ذوالفَقار» فرمود، و آن بزرگوار نود و سه زخم يافت و از دفاع و جهاد باز نايستاد، اى كاش بقعهاى هم براى اينها ساخته شده بود، و خداوند يكى را به اين ثواب نايل فرمايد، كه اين شهدا حق عظيمى بر اسلام دارند.
بهفاصله دويست قدمى هم به كوه نزديكتر، مسجد كوچكى است كه معروف به مسجد الثنايا است كه«عبداللّٰه بن قَمِئه»ملعون دندان مبارك را كه شكست، در آن نقطه