60
4- مسجد اموى دمشق در بستر تاريخ
جامع اموى،جلوهاى شگفتانگيز از تمدّن و معمارى اسلامى
مسجد اموى،از شاهكارهاى درخشان تمدّن و فرهنگ اسلامى است و پيشينۀ آن به دوران هزار و سيصد سالۀ اسلامى محدود نمىشود بلكه ريشه و بنيانى ديرينه،به بلنداى چهار هزار سال در تاريخ بشريت دارد و در حقيقت بيانگر سير و تاريخچۀ تحول و دگرگونى اديان و مذاهب است.
مكان اين مسجد در چهار هزار سال پيش معبد آتش پرستان بوده است؛هنگامى كه قبيلۀ«حَدَدْ»آرامى به سرزمين شام آمدند،حدود هزار سال،اين مكان را معبد خود قرار دادند.اين بنا در طول چند قرن تسلّط مصرىها بر اين سرزمين،به معبد خدايان ايشان؛ يعنى«رامون»و«آمون»تبديل شد.پس از چندى يونانيان با تصرف اين سرزمين،آن را معبد خود قرار دادند و تا قرن اول ميلاد حضرت مسيح عليه السلام در اين مكان به عبادت خدايان خود مىنشستند.
پس از يونانىها،روميان با حضور و سلطه بر اين سرزمين،اين معبد را توسعه داده و آن را به محل عبادت خداى خويش«ژوپيتر»تغيير دادند.باگسترش مسيحيت درجهان و بهويژه در شام،قسمت كوچكى از معبد ژوپيتر به كنيسه تبديل گشت كه به نام«قديس يوحنا»يا«مارى يوحنا»خوانده مىشد.
سرانجام در سال هفده هجرى،با فتح دمشق به وسيلۀ مسلمانان،اين معبد و كليسا، به مسجد و محل عبادت ذات بارىتعالى و خداى واحد تبديل شد كه البته نيمى از آن بر اساس مصالحهاى كه صورت پذيرفته بود،همچنان به صورت كليسا باقى ماند.مساحت