182

2- بغداد

الف-موقعيت جغرافيايى و تاريخى

شهر بغداد پايتخت پرآوازه خلافت عباسى و مهمترين شهر كنونى عراق است و به دليل عبور رود دجله از ميان آن سرزمين پر آب و حاصل خيز است.اين رودخانه،بغداد را به لحاظ موقعيت جغرافيايى به دو قسمت شرقى و غربى تقسيم كرده است كه در گذشته بخش كرخ و بخش رصافه نام داشت.به گفته ابن جبير،سمت غربى آن كه آبادتر بود،در قرن پنجم ويران شد. ¹در آن هنگام قسمت غربى آن سيزده محله داشت و همه امكانات يك شهر از جمله مسجد جامع،بازار و...را دارا بود.قسمت شرقى نيز داراى محله‌هاى متعدد با مسجدها و مدرسه‌ها بود. ²اين شهر از بناهاى منصور عباسى است كه به سال 142 ق به عنوان پايتخت انتخاب شد و به بزرگ ترين و آبادترين شهرهاى عراق تبديل شد.در عصر هارون الرشيد نام بغداد و داستان‌هاى هزار و يك شب آن زبانزد خاص و عام و شهره آفاق بود.بغداد در عصر ساسانيان،چنان كه از نام آن برمى‌آيد،(«بغ»به معناى خدا و«داد»به معناى شهر) ³شهرى مذهبى بود.منصور به هنگام احداث اين شهر