162اين زمان،حاشيۀ بغداد به«تسوج»معروف بود 1كه بعدها كاظمين به جاى آن شكل گرفت.در جنگ نهروان به سال 37 ق به دستور امام على عليه السلام شهيدان جنگ را در اين مكان به خاك سپردند كه آن را«مقبرة الشهداء»ناميدند.در عصر عباسى،به هنگام توسعه و احياى بغداد و انتخاب آن به عنوان پايتخت،اين قبرستان به«شونيزى»معروف بود و خليفه منصور آن جا را براى دفن بزرگان و خاندان عباسى در نظر گرفت و از آن پس به نام گورستان قريش شهرت يافت. 2
از زمانى كه بغداد به عنوان پايتخت انتخاب شد،اين منطقه حاصلخيز با آب وهواى مطلوب و باغهاى پرميوه به عنوان تفريحگاه خليفههاى عباسى مورد استفاده آنان قرار گرفت.از زمان شهادت امام كاظم عليه السلام و امام جواد عليه السلام و دفن آن دو امام در اين منطقه، خليفهها و اميران شيعى همواره به آبادانى اين شهر و مرقدهاى واقع شده در آن همت گماشتند.اين منطقه از آن پس،محل سكونت بسيارى از شيعيان و دوست داران اهل بيت شد.آل بويه،از حكمرانان شيعى بغداد،همواره نسبت به آباد كردن اين شهر و مزارات آن بذل توجه داشتند و بارها شهر و خانههاى آن را،كه براثر سيل،زلزله و نيز جنگها و درگيرىهاى داخلى و مذهبى دچار ويرانى و آتش سوزى شده بود،مرمت و بازسازى كردند. 3
منتصر عباسى در اين منطقه بر روى دجله پل بزرگى ساخت كه«جسر جديد» ناميده مىشد و اين امر ارتباط بين دو طرف رودخانه را آسان مىكرد.در اين دوران، يعنى 640 ق،شهر كاظمين توسعه يافت و بسيارى از شيعيان در جوار مرقد مطهر آن دو امام ساكن شدند و خانهها،بازارها و دكانها ساختند و مكانهايى هم براى سكونت زائران برپا كردند.بدين گونه در يك قرن بعدى كاظمين از نظر توسعه و عمران به صورت شهرى مستقل درآمد و از بغداد جدا شد. 4