104ابن مسعود بستهاند،مردود خواهد بود.طعن در اين روايات صحيح،بدون مستندى درست،پذيرفتنى نيست و بايد تأويلى در خور براى آنها يافت.سپس تأويل قاضى ابو بكر و ديگران را با اشكالها و پاسخها ذكر مىكند. 1
اين اختلاف نظر در أسناد اين احاديث(بين دروغ جعلى و صحيح قابل قبول)در مورد دلالت و معناى آنها نيز وجود دارد.قاضى ابو بكر باقلانى مىگويد:
ابن مسعود كه اين سورهها را از مصحفش پاك كرده،تنها نگارش آنها را در مصحفش منكر بوده،نه آن كه قرآن بودنشان را انكار كند. 2
ابن حجر بعد از آن كه اين برداشت را از قاضى نقل مىكند،مىگويد:
اين برداشتى نيكوست،جز آن كه با صريح حديثى كه آوردم مخالفت دارد؛ چون در آن آمده است:«ابن مسعود گفته آن سورهها جزو كتاب اللّه نيستند»؛ البته ممكن است مراد از كتاب اللّه،مصحف خود ابن مسعود باشد،در اين صورت آن معنا درست خواهد بود؛ليكن هركس سياق احاديث را بنگرد اين توجيه را بعيد مىشمرد.ابن صباغ نيز گفته است:اين سورهها در عصر ابن مسعود متواتر بودهاند،ليكن تواترشان براى وى ثابت نبوده؛ ازاينرو انكار كرده است... 3.
ابن قتيبة مىگويد:
ابن مسعود گمان كرده«معوذتين»جزو قرآن نيستند؛چون ديده است پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله حسن و حسين عليهم السّلام را با آن سورهها تعوّذ مىكردهاند،همين امر مايهى سرگردانى او شد[ ليكن ]ما هرگز نمىگوييم ابن مسعود درست پنداشته و