49
مسأله 143- قبلا گفته شد، شخصى كه در قيد حيات است و امكانات مالى داردچه مرد و چه زناگر از انجام حج ناتوان گردد و اميدى به انجام اعمال حج شخصا نداشته باشد، واجب است كه شخصى را به نيابت از خود به حج بفرستد، ولى لازم نيست آن شخص كسى باشد كه هنوز به حج نرفته است. همچنانكه در مورد نيابت از ميّت چنين شرطى معتبر نيست.
مسأله 144- قبلا گفته شد كه كافر نسبت به فروع دين و احكام، مكلّف است، امّا نيابت از طرف او براى حج هر چند اميد به مباشرت حج هم نداشته باشد، صحيح نيست چه در هنگام حيات و چه بعد از وفات.
بر وارث مسلمان نيز واجب نيست از طرف كافر شخصا و يا با گرفتن نايب حج را انجام دهد.
مسأله 145- ناصبى، مانند كافر است به اين معنى كه نيابت از طرف او صحيح نيست، مگر در يك صورت و آن اينكه فرزند مؤمنى داشته باشد كه اين فرزند مىتواند از طرف وى حج انجام دهد.
مسأله 146- در حج مستحبى، نيابت از زنده صحيح است، چه اين شخص مرد باشد و چه زن، و چه از انجام حج ناتوان باشد يا نباشد و چه اين حج با اجاره باشد و چه بصورت مجّانى انجام گيرد. ولى در حج واجب صحّت نيابت مشروط به اين است كه انسان شخصا نتواند حج را بجاى آورد و لازم است با اجاره باشد و تبرّعا صحيح نيست. و امّا از طرف ميّتچه مرد و چه زندر حج واجب و مستحب چه تبرّعا و چه با اجاره، نيابت صحيح است.