511ايستند و باقى مردم در پايين ايستند.بلندى آن دو ذراع است. ¹

اين همان مسجدى است كه اصطخرى مى‌گويد.امام در آنجا بين نماز ظهر و عصر جمع مى‌كند.در عرفه بستان بنى عامر است.همه‌اش نخل است و در آن چشمه‌اى است.

منسوب به عبد الله بن عامر بن كريز.عرفه ما بين وادى عرفه است تابستان بنى عامر تا آن صخره‌ها كه محل ايستادن امام است. ²

در منابع در باب تحولات عمرانى در عرفه در دوره‌هاى اوليه اسلام چيزى نيامده است.جز آن كه اصطخرى آورده كه عرفه روستايى بود كه در مزارع آن سبزيها مى‌كاشتند و جاليزها بود و خانه‌هاى نيكو داشت كه مردم در روز عرفه در آنجا گرد مى‌آمدند.موقف حاجيان به فاصله يك بانگ است،در نزديك كوه متلاط.و در آنجا سقايه‌ها و حوضها و قناتهاست و علمى كه امام هنگام ايستادن پشت بدان دهد. ³

مأزمين

در فاصلۀ 1605 ذراعى؛يعنى يك ميل در شمال مسجد عرفه حد حرم است.و نشانه‌هاى حرم بر نمره است.نمره كوهى است كه نشانه‌هاى حرم بر آن نصب شده،در طرف دست راست تو هنگامى كه از دو مأزم عرفه بيرون آيى و آهنگ موقف نمايى،حمس،عشاير قريش است و بعضى از بستگان آنها كه قبل از اسلام در آنجا مى‌ايستادند.چون اسلام آمد فرمان شد كه به حكم آيۀ «أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفٰاضَ النّٰاسُ» در عرفه بمانند. ⁴

پايين كوه نمره غارى است چهار ذراع در پنج ذراع.گويند كه پيامبر-ص-در روز عرفه در آنجا ماند تا هنگامى كه به موقف بيرون آمد.آن غار تا امروز جايگاه پيشوايان است.غار از مسجد عرفه 2011 ذراع دور است. ⁵

نزديك نمره اراك است و آن از مواقف عرفه است.قسمتى از آن در جهت شام و