450است. ¹

بعضى از محققان معتقدند كه ازرقى همه اماكن عمرانى مكه را در كتاب خود ياد نكرده است؛از جمله فاسى مى‌گويد:در كتابهاى فاكهى و محمد بن اسحاق بن عباس مكى مطالب بسيارى آمده كه ازرقى به آنها توجه نداشته است.آن دو در قرن سوم بوده‌اند و فاكهى به ظن قوى اندكى متأخرّتر از ازرقى بوده است.

و نيز گويد:مطالب مفيدى است كه ازرقى در تاريخ خود راجع به مكه از آنها غفلت ورزيده و بايد به آن افزوده شود؛مثلا احاديث نبوى و آثارى از صحابه و اخبار جاهليت كه مطالبى راجع به مكه و اهل مكه و ملوك آن دربردارند.همچنين ازرقى به جمع‌آورى واليان مكه در اسلام توجه نكرده.او و فاكهى جز به اخبار كعبه و مسجد الحرام و امثال آن به چيز ديگر توجه چندانى نداشته‌اند. ²

در عين حال كتاب ازرقى در نزد علما مكانت خاصى دارد و بر مطالب آن اعتماد فراوان حاصل است.

كتاب عمر بن شبّه در تاريخ مكه به اسلوب كتاب فاكهى و ازرقى است.

محمد بن سعيد الجندى كتاب فضائل مكه را بر اسلوب كتاب ازرقى و فاكهى نوشته است.

رزين العبدرى،امام مالكيان در حرم،كتابى در اخبار مكه دارد.فاسى اين كتاب را ديده و مى‌گويد كه خلاصه‌اى از كتاب ازرقى است.

سعد الله بن عمر الاسفراينى در سال 762 كتابى تأليف كرده به نام«زبدة الاعمال و خلاصة الافعال»در فضايل مكه و مدينه.او كتاب خود را از تاريخ ازرقى برگرفته است.در واقع كتاب ازرقى را خلاصه كرده است.

همچنين يحيى بن محمد الكرمانى،كتاب ازرقى را خلاصه كرده و نسخه‌اى از آن در برلين به شماره 9752 موجود است. ³

در بحث و تحقيق كتاب ازرقى شمارى از غير عربها نيز شركت دارند؛از جمله كارل