105
به من گفته شد كه نويسندۀ اين فرمانها شخصى است كه ماهيانه چهارصد جنيه عثمانى دريافت مىكند،البته اگر در خط و چگونگى نگارش و نظم و تزيينى كه در اين فرمان رعايت شده دقت كنيم،ارزش قدردانى دارد ليكن پرداخت 4800 جنيه در سال، مبلغ گزافى است و نيازى به اين همه هزينه هنگفت نمىباشد بلكه مىتوانند آن را در جاى مناسبترى هزينه نموده و براى فرمانهاى ساليانه،از اين فرمان كليشهاى تهيه كرده و همه ساله شبيه آن را ارسال داشته و در صورت تغيير نام امير مكّه،نام امير تازه نوشته شود.زيرا عبارت نامه هيچگاه تغيير نمىكند.
اين دو نامه با زيباترين خط از خطوط عربى نوشته شده است.مضمون نامه عبارت است از دعا براى شريف،و خليفه و سفارش كمك و يارى به حجاج و كوتاه كردن دست ظالمان و راهزنان از اعراب بدوى و ايجاد آرامش و امنيت براى تمامى حجاج،پرداخت مستمرى افراد،همچنين در آن به آيات قرآن و احاديث نبوى فراوانى استشهاد شده كه قلب و دل شنونده را نورانى مىكند و به مسلمانان پند و اندرز داده شده و نيز تأكيد بر كمك به يكديگر و برابرى و برادرى،شده است.ليكن اين پندها گوش شنوايى ندارد؛ زيرا هر شنوندهاى پس از قرائت آن،صداى گلولههايى كه اعراب به سوى حجاج بيت اللّه الحرام شليك مىكنند،مىشنود و عكس العملى كه گماشتگان جناب شريف از خود نشان مىدهند اين است«رهايشان سازيد!»چه پندهاى زيبايى و چه قلبهاى مرده و بىروحى!
تبريك عيد در منا
در روز عيد به علت آن كه همه مشغول رمى جمرات بودند و سپس براى انجام طواف به مكّه رفتند،فرصتى پيش نيامد.در روز دوم،مردم به ديدار يكديگر رفته و عيد بزرگ را به هم تبريك مىگفتند.پس از خوانده شدن فرمان سلطان و پايان جشن،به همراه امير و خزانهدار از والى و اشراف و فرمانده ارتش سلطانى و رييس ماليه (محاسبچى)و امير كاروان شامى و خزانهدار آن،ديدن كرده و بدانان تبريك گفتيم.در اين ديدارها شربت به ما تعارف شد.هنگام ديدار از امير الحاج شامى،آنان با يازده گلوله توپ،مقدم امير الحاج مصرى را گرامى داشتند.سپس به چادرهاى خود مراجعت كرديم