184متوجّه نشده‌اند ¹.

اين ادّعا باطل است،زيرا بنا به نقل بخارى در تفسير آيۀ شريفه «اِقْتَرَبَتِ السّٰاعَةُ وَ انْشَقَّ الْقَمَرُ» ²مردم مكّه از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم در خواست معجزه كردند،وآن حضرت نيز معجزۀ شقّ القمر را انجام داد ³،بنا بر اين،همۀ آنها از قبل خبر داشتند،و براى ديدن اين اعجاز الهى جمع شده بودند،وبايد توجّه داشت كه شهر مكّه محلّ رفت وآمد مردم بود ودائماً گروهى از مردم جاهاى ديگر نيز در آن حضور داشتند،وبايد جمعى از آنها نيز متوجّه شده باشند كه بناست چه اتّفاقى بيفتد،وچه بسا جمعى از آنها نيز در جمع قريش حضور داشته‌اند،با همۀ اين اوصاف مى‌بينيم تنها عدۀ اندكى آن را حكايت كرده‌اند،وچه بسا اگر اين معجزۀ عظيم در قرآن نيامده بود همين مقدار كم نيز نقل نشده بود،وكم كم به دست فراموشى سپرده مى‌شد.

ج-علّت اصلى نقل اندك اينگونه حادثه‌هاى بزرگ بى‌سواد بودن اكثريّت عظيم مردم آن زمان بوده است،نگارش تاريخ وتأليف كتاب بين آنها رواج نداشته است،و در اين جهت فرقى بين مسلمانان وغير مسلمانان نيست،و به همين سبب تنها بخش اندكى از معجزه‌هاى رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم به ما رسيده است،مخصوصاً از طريق اهل سنّت كه اين كمى در نقل بسيار آشكار است.

نگارش تاريخ وتأليف كتاب از عصر تابعين شروع مى‌شود،و به