37پرتو هدايت خدا قرار گرفت و بهتر از پيش شد.
حج، همرنگ شدن با خالصان و پاكان و هماهنگ شدن با فرشتگان و كرّوبيان است.
كعبه و قبله را از نزديك ديدن و جهت و وجهۀ عمل را مشاهده كردن است. زيارتِ كعبهاى است كه به فرمان خدا همه روزه و در كارهاى عبادى، روى بدانسو مىكنيم و چهره، به طرف «مسجدالحرام» مىگيريم.
«مكّه»، سرزمين خاطرهها
كجاى «حج» را مىتوان يافت كه نشان از كسى، حادثهاى، خاطرهاى نداشته باشد؟
كدام عمل حج است كه منقطع از ريشهاى در تاريخ باشد؟
زيارت حج، برداشتن گام بلندى است بر فراز چندين هزار سال و شنيدن تاريخ زمان ابراهيم عليه السلام است در امروز، و ديدن آثار هزارههاى ايمان واعتقاد و عشق و ايثار است، در ميان اين همه آثار رنگارنگ و ثابت و متغيّر و جديد و قديم...
حج، يافتن تاريخ در جغرافى است. حج، تاريخ مجسّم و عينيّت يافته است. حج، تجسّم تاريخ توحيد است.
زيارت اين ميعادگاه، مرورى است بر يك تاريخ كهن و سرشار از معرفت و فرهنگ و تعاليم، ليكن، احياى خاطرات اين ديار و اين مرور آموزنده و سير پربار، براى كسى است كه با جزئيّات تاريخ و حوادث و خاطرههاى نهفته در سنگ سنگ اين شهر و گوشه گوشۀ اين منطقه، آشنا باشد. آنچه شور