172فرزندش سلطان سليم دوّم توانست با صرف مبالغ هنگفتى، كانال جديدى را حفر نمايد و اين كانال همان است كه بورخارت آن را ديده و توصيف آبش را نموده و مىنويسد: «آب فراوانى را به مكّه مىآورد. اين كانال از ميان صخرههايى كه در پشت كوه عرفات قرار دارند احداث شده و بدينوسيله در سال 979ه . آب فراوانى به مكّه هدايت كرد. طول اين كانال مسيرى معادل 7 يا 8 ساعت راه است.» 1
ج : مواد معدنى زمزم
چاه زمزم مانند آبهاى ديگرِ مكه، داراى مواد معدنى است كه كارشناسان به بحث و تحقيق دربارۀ آن پرداختهاند و تفصيل آن از حوصلۀ اين مقال بيرون است. 2 امّا به نحو اجمال از وجود موادى چون: گوگرد، سديم، كلسيم، پتاسيم، منگنز، آهن، كربن و كلوريدات سخن گفتهاند كه نسبت درصد اين املاح با تغيير فصول سال و سنوات