171مورّخان عرب دربارۀ اين كانال بسيار سخن گفتهاند وخلاصۀ گفتار آنان اين است كه زبيده همسر هارونالرشيد خليفۀ عباسى دستور داد كه آب را توسط آبراهى از چشمۀ عين النعمان كه در كوهستان «كرا» قرار دارد به سوى مكّه روانه كنند و سپس براى افزايش آب اين كانال دستور داد آب هاى «چشمۀ عرف» - كه در بالاى كوهستان كرا واقع بود و دشت حنين را سيراب مىكرد - را نيز به آب «عينالنعمان» اتصال دهند و در نهايت آب هاى چهار چشمۀ ديگر به نام هاى: البرود، الزعفران، ميمون و عين مشاش را نيز به آن آبراه اوّليه متّصل نمود. ليكن اين كانال بعدها مورد بىتوجّهى قرار گرفت و به تدريج بسته شد، تا اينكه در سال 643ه . بار ديگر به دستور سلطان محمّد خدابنده مرمّت گرديد و سپس بار سوم توسط شريف مكّه به نام حسنبن عجلان در سال 811ه . ترميم شد. پس از او نيز سلطان مصر قايتباى اموال فراوانى را در سال 879 صرف ترميم و پاكسازى آن كرد و بعد از او سلطان قانصوه غورى آخرين پاشاه مصر از سلسلۀ چركسها در سال 916ه . به اصلاح آن پرداخت. در سال 931 نيز سلطان قانونى به تجديد بناى اين كانال اقدام كرد و ليكن نتوانست با نقشۀ مناسبى اين كار را به انجام رساند. ولى عاقبت