78

3 - ستون توبه

اين چهارمين ستون از منبر و دومين ستون از قبر و سومين ستون از قبله است. به «ستون ابولُبابه»، رِفاعة بن عبدالمُنذِر هم مشهور است و او يكى از سران بود. سبب ناميدنش به اين نام اين است كه چون بنى‌قريظه با ابولُبابه كه هم‌پيمان (حليف) آن‌ها بود مشورت كردند كه آيا به حكم رسول خدا صلى الله عليه و آله گردن نهند يا نه، او با دست اشاره به گردن خود كرد؛ يعنى سر همه بر باد خواهد رفت. ابولُبابه گويد: هنوز از آنجا قدمى برنداشته بودم كه دانستم به خدا و رسول او خيانت كرده‌ام و اين آيه نازل شد:

يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاٰ تَخُونُوا اللّٰهَ وَ الرَّسُولَ وَ تَخُونُوا أَمٰانٰاتِكُمْ وَ أَنْتُمْ تَعْلَمُونَ

«اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد مى‌دانيد كه نبايد به خدا و پيامبر خيانت كنيد و در امانت خيانت ورزيد» ¹

ابولُبابه نزد پيامبر صلى الله عليه و آله بازنگرديد، بلكه به مسجد رفت و خود را به ستونى كه در موضع اين ستون توبه بود بست و سوگند خورد كه خود را باز نكند و كسى هم او را باز نكند تا پيامبر صلى الله عليه و آله خود او را باز نمايد و توبه‌اش قبول شود.

چون پيامبر صلى الله عليه و آله خبر يافت فرمود: اگر به نزد من مى‌آمد از خداوند براى او آمرزش مى‌خواستم ولى حال‌كه چنين كرده من نمى‌توانم او را بازكنم تا خداوند توبه‌اش را بپذيرد. پذيرفته شدن توبۀ او بر رسول خدا صلى الله عليه و آله نازل شد و او در خانۀ امّ سَلَمه بود. امّ سَلَمه سحرگاهى شنيد كه پيامبر صلى الله عليه و آله مى‌خندد. پرسيد:

اى رسول‌اللّٰه، سبب خنده چيست؟ خدا همواره شما را خندان سازد. گفت: توبۀ