303
صحن و درهاى آن
درگذشته، هنگامى كه از باب قبله مىگذشتيد، به صحنى كوچك و مربع شكل وارد مىشديد كه در شرق آن يك حجره و يك سقاخانه قرار داشت و بر ديوارهاى آن اشعارى به زبان فارسى و حديثى نبوى و در پايان اين نوشته، تاريخ 1304 ه . ق. به چشم مىخورد. سپس هنگامى كه مىخواستيد به صحن بزرگ برويد، از سالنى مربع شكل مىگذشتيد كه در غرب آن مقبرۀ مرحوم حاج محمدصادق يكى از متولّيان نوسازى حرم و در شرق آن نيز مقبرۀ راجه محمد جعفر هندى قرار مىگرفت. هنگام احداث خيابانى كه صحن شريف را در بر مىگيرد، نصف صحن قبله از قسمت غير مسقف تا اوّل سالن پيشگفته از ميان رفت و باقىماندۀ اين صحن نيز بعدها در گنجينۀ حرم ادغام شد. اين محل زمانى مسجد و رواق بود و بعدها در سال 1383 ه . ق. (1963 م.) كتابخانۀ ابوالفضل العباس نام گرفت.
مگر در پارهاى موارد، اصولاً همۀ كسانى كه به نوسازى حرم مطهر امام حسين عليه السلام پرداختند، حرم حضرت عباس عليه السلام را نيز نوسازى كردند. سيد عبدالحسين كليددار مىگويد:
«تاريخ بناى صحن و حرم حضرت عباس عليه السلام با تاريخ بناى حرم امام حسين عليه السلام در روزگاران مختلف همپاى و همراه است و بيشتر كسانى كه افتخار نوسازى و تزيين در