21
كربلا
كربلا، در غرب رودخانۀ فرات، بر كنارۀ صحرا و در ميان منطقهاى آبرفتى است كه به «ارض السواد» نامور است. شهر انبار در شمال باخترى، شهر باستانىِ بابل در شرق، صحراى غربى در سمت باختر و شهر بحيره پايتخت بنىمنذر در جنوب غربى آن قرار دارد.
راويان در تعيين دقيق سرزمينى كه نام «كربلا» بر آن نهاده شده است، اختلاف نظر دارند. برخى گفتهاند: اين سرزمين در غرب فرات قديم به موازات مقر بنى هبيره و كوفه واقع است.
برخى ديگر هم گفتهاند: سرزمين اصلى كربلا در استانهاى قرطه و كماليه در ناحيۀ شمال باخترى كربلاى كنونى بوده است. البته ما اين ديدگاه را دور از واقع مىدانيم، چه، در ميان آن سرزمين و مضجع پاك حسينى، حدود چهارده كيلومتر فاصله است. منطقهاى ديگر هم وجود دارد كه هنوز به نامى همانند كربلا خوانده مىشود؛ منطقۀ «كربَلَه» كه در جنوب خاورى كربلاى كنونى واقع است.
در اين ميان، آنچه سخنان حسين بن على عليهما السلام نيز آن را تأييد مىكند، اين است كه سرزمينى كه مضجع پاك آن امام را ميزبان شده «كربلا» است؛ آنگاه كه امام عليه السلام بدين سرزمين رسيد دربارۀ نام آن پرسيد و چون پاسخ شنيد كه اينجا كربلا است، فرمود: