204
نقيبان كربلا و متولّيان حرم
سمت نقابت علويان در تشكيلات ادارى دورههاى پيشين، يكى از مقامهاى مهم پس از خليفه به شمار مىرفته و جايگاه برجستهاى داشته است. نقيب يا سر سلسلۀ سادات علوى خود داراى موقعيت اجتماعى سياسى برجستهاى بوده و حقوق و تكاليف ويژهاى داشته و البته شرايطى هم براى او از اين سمت لازم و بايسته بوده است. نقابت تنها به خاندان علوى اختصاص داشته و از يك بيت علوى به بيت ديگر، مطابق با ويژگىها و شايستگىها، منتقل مىشده و معمولاً در اختيار يكى از برجستگانِ برخوردار از نفوذ شخصتى فراوان قرار مىگرفته است.
يكى از مهمترين كارهاى نقيب، ادارۀ امور علويان و همچنين ادارۀ امور مرقد امام و شهر زيارتى بوده است.
از آنجا كه موضوع بحث ما در اين كتاب، تاريخ كهن مرقد امام حسين عليه السلام است و از ديگر سوى نقيبان در ادارۀ اين گونه مراكز مذهبى جايگاه و سهمى بسزا داشتهاند، نمىتوان به مسألۀ نقبا نپرداخت و از كنار آن گذشت.
ماوردى در كتاب «الأحكام السلطانيه» در بيان بخشهاى تشكيلات ادارى نظام حاكميت اسلامى در باب هشتم، نقابت بر نسبها و خاندانها را مىآورد و در آنجا چنين شرح مىدهد: