174بيضوى شكل دارد.
ارتفاع ديوارهاى صحن به دوازده متر مىرسد كه از داخل تا ارتفاع دو متر سنگكارى شده و در قسمتهاى بالاتر با كاشىها و كتيبهها و نقشهاى چشمنواز زينت يافته و در بالاترين قسمت ديوار آياتى از قرآن كه سورۀ كاملى را تشكيل داده نقش بسته است.
تا پيش از توسعۀ حرم در سال 1947م. در اطراف صحن، مسجدها و مدرسههايى دينى وجود داشت كه درهايشان به صحن گشوده مىشد. اما شهردارى كربلا اين مدرسهها و مسجدها را ويران و به جاى آنها همان خيابان پيرامونىِ حرم را احداث كرد.
مدرسۀ حسنخان يكى از اين مدرسههاست كه خود بزرگترين مدرسۀ علوم دينى در كربلا بوده و انديشمندان و عالمان بزرگى از آن برخاستهاند كه سيد جمالالدين اسدآبادى يكى از آنهاست. مسجدى هم كه حسنخان ساخته بود در نوع خود يكى از شاهكارهاى معمارى به شمار مىرفت. اين مسجد كه به همراه بخش اعظم مدرسه، از ميان رفته در ناحيۀ شمال شرقى صحن قرار داشته است.
مدرسۀ صدراعظم و مدرسۀ زينبيه كه هر دو از مدرسههاى علميۀ كهن كربلاست و همچنين جامع بزرگ ناصرى ازجمله بناهايى است كه در سمت غرب حرم در جريان توسعه از ميان رفته است.
در سمت شمال هم تا پيش از توسعۀ حرم، جامع رأسالحسين عليه السلام وجود داشته و در ميانۀ اين مسجد مقامى به نام رأسالحسين عليه السلام بوده كه بنا بر روايات، پيش از سفر اسيران از كربلا به كوفه سر امام در اين مكان گذاشته شده است و از همينروى مردم بدين مسجد و مقام اهميت خاصى مىدادهاند. اما به هر حال اين مسجد بكلّى از ميان رفته است.
دكتر سيد عبدالجواد كليدار بناى بخش شمالى صحن را از اقدامات شاه طهماسب صفوى مىداند و آنگونه كه در «بحار الانوار» مجلسى اشاره شده، اين بخش در جريان توسعهاى كه در عهد صفوى در حرم امام عليه السلام انجام گرفته، بنا شده است. ظاهراً تا آن زمان صحن حرم امام حسين عليه السلام به شكل حرم امام كاظم عليه السلام و داراى سه ضلع شرقى، غربى