281جعفرى مذهب است. بدون مطالبۀ بخشش و بداخلاقى، با راحتى يكسره ما را نزديك فرودگاه جده پياده كرد، حجاج هم با رغبت به او بخشش كردند.
سختترين مراحل حج، معطلى در فرودگاه جده است براى بازگشت. اينجا نه وسيلۀ راحتى است، نه آذوقه و آبى و نه آسايش و خوابى. حجاج روز در سايۀ ساختمانها و قسمت سرپوشيدۀ فرودگاه به سر مىبرند.
روزى يك بار يا دو بار تانگها [تانكرها] پيتها را آب پر مىكنند. گاه مىشود يك قطره آب هم نيست! بيشتر وسيلۀ زندگى هم بايد از شهر خريده شود كه مسافت نزديك نيست. هم پولها ته كشيده و هم مزاجها از دست رفته است. اينجا حجاج مىفهمند چگونه در دام بعضى از شركتها افتادهاند كه چند هزار بليط فروخته و چند طياره قراضه دارد! از جمله همين شركت لبنانى شرق اوسط است ه ما را به دام انداخته!
حجاج در تلاشند. به سفارتخانهها مىروند. به رئيس فرودگاه مراجعه مىكنند. به هر درى مىزنند، همه مىگويند: حركت به حسب نوبت است و تخلف ندارد.
پس از آن كه تذكرهها را با دادن نفرى 5 ريال، به ويزا رسانديم و اسم نوشتيم، نوبت ما 29 است. در انتظار طيارۀ 29، ساعت و روز مىشماريم. پيوسته طياره مىنشيند و برمىخيزد ولى كاهش جمعيت معلوم نيست و نمرههاى طيارۀ لبنانى، بين 15 و 20 مانده! با مراقبت