208نزديكتر مىشويم جمعيت زيادتر است. نزديك جمره رسيديم كه در كنار خيابان و در دامنۀرشتۀ كوتاه كوه واقع است. ستونِ برج مانند، سنگى است به ارتفاع نزديك دو متر. زائران هر چه مىتوانند با فشار خود را نزديكتر مىرسانند تا خوب هدفگيرى كنند.
در اين سه روز؛ ايام تشريق، اطراف جمرات سهگانه را كه دو تاى ديگر در طول همين راه واقع است، سنگى اندازها پيوسته احاطه نموده، دستهاست كه پى در پى بالا مىرود و ريگ مىاندازد، چون هفت عدد اصابت نمايد، مانند كسى كه از ميدانِ جنگ، فاتح برگشته، خوشحال برمىگردند.
اهل حجاز هر يك از اين سه برج را شيطان مىنامند؛ شيطان كبير و شيطان صغير. وقتى بخواهند منزل كسى را در آن نزديكى نشان دهند، مىگويند: نزديك شيطان كبير! اين نام مطابق است با آنچه نقل مىكنند كه ابراهيم خليل براى ذبح فرزندش اسماعيل، يا براى مشاهدۀ مناسك، از اين وادى عبور مىنمود كه شيطان در اين سه مكان، سه بار ظاهر شد تا او را از انجام وظيفه باز دارد، ابراهيم با مشتى سنگ وى را طرد كرد.
بعضى مىگويند اينجاها در زمان جاهليت محل نصبِ سه بت بوده است. هر چه بوده؛ به حسب وظيفۀ اسلامى، اين عمل آخرين مراحل حج و همراه با قربانى است.
قرآن مبدأ تشريع قربانى را اينگونه تصريح نموده است:
«قالَ يا بُنَىَّ إِنِّى أَرى فِى الْمَنامِ أَنِّى أَذْبَحُكَ. . .» 1