129همانجا محرم شود، آيا مورد سؤال با كسى كه براى محرم شدن پيش از ميقات نذر مىكند فرقى ندارد؟ به هر حال هر كس بايد به حسب اجتهاد يا فتواى مجتهد خود رفتار كند.
تكليف حاجيانى كه به نذر محرم نشدهاند و از ميقات عبور نمىكنند چيست؟ بر آنها واجب نيست كه به ميقات برگردند. پس تكليف آنها اين است كه از محاذات ميقات محرم شوند. محاذات؛ يعنى چه و چگونه احراز مىشود؟ احراز محاذات با علم يقينى است و اگر نشد ظن كافى است؛ مشكل، معناى محاذات است كه آيا عرفى است يا حقيقى؟
محاذات عرفى آن است كه در هنگام عبور، اهل عرف بگويند مقابل يكى از ميقاتها رسيده و چون احراز محاذات حقيقى دشوار است، آن را عموماً شرط نمىدانند و مفهوم آن براى اهل علم هم مشخص نيست. احكام دين اگر روى اين دقتها قرار گيرد، عمل بسيار مشكل مىشود.
مرحوم آقا سيد محمدكاظم در عروۀالوثقى براى محاذات حقيقى تعريفى آورده كه از آن، مطلب روشنى به دست نمىآيد.
آيۀالله بروجردى \ در حاشيه مىگويند: مقصود سيد اين است كه اگر دايرهاى رسم كنيم كه مركز دايره، مكه باشد و محيط دايره از ميقات عبور كند. تمام نقاط محيط دايره، ميقات است. بعد مىگويند ظاهر آن است كه محاذات عرفى كافى است.
اينك بنگريم محاذات براى مسافران دريا چگونه است؟ چه بنابر