180آن زنجيرهايى آويزان كرده، چراغهايى به آنها آويخته بودند كه شبها درموسم حج آنها را روشن مىكردند. گنبدى را نيز كه در فاصلۀ زمزم و سقاخانه قرار داشته، كاشىكارى نمودند و در هر موسم حج، آن را آراسته و رنگ مىكردند. 1
زمزم و اطراف آن در امتداد زمان تغييراتى يافته و خلفا و اميران در اوقاتى خاص، قنديلهاى زمزم را روشن نگاه مىداشتند. در دوران محمد بن سليمان در تمامى سال، قنديلهاى بزرگ و سفيد زمزم را روشن مىكردند.
ناصر خسرو و زمزم
ناصر خسرو در سفرنامۀ خود نوشته است:
فاصلۀ بين زمزم و خانۀ كعبه 46 ارش و دهنۀ چاه زمزم سه گز و نيم است در سه گز و نيم، سر چاه را حظيره كردهاند و اطراف آن با چوبهاى مشبّك است و برابر خانه زمزم از جانب مشرق خانه مربعى است كه مركز سقاية الحاجّ است و جنب آن خزانة الزيت است كه مركز روغن زيتون براى روشنى چراغها مىباشد. مركز شمع و قناديل است. پس از صحن مسجدالحرام سه خانه است سقاية الحاج، خزانة الزيّت، و خانۀ زمزم.
و نيز آورده است: پيغمبر براى كمك آب زمزم جهت مردم، چاهى كند كه بئر الرسول گويند و على بن ابيطالب نيز چاهى كند كه بئر على گويند و هر دو چاه آب فراوان دارد و با هم ده متر فاصله دارند كه در جعرانه است. 2 و بر