961مىگذارد، زيرا حل آنها ممكن نيست» 1 مىداند و در پژوهش انجام شده، عنصر مذهب به عنوان عامل وحدت و يكپارچگى بين گروههاى قومى و مذهبى مد نظر قرار گرفته است.
جامعۀ آمارى
تحقيق حاضر در كشورهاى ايران، تاجيكستان، افغانستان و ازبكستان انجام گرديده كه به صورت نمونهگيرى شامل سيزده مزار به اسامى:
شاه قاسم انوار در تربت جام، ملاحسين كاشفى در سبزوار، گنبد هارونيه و سنگ يادبود امام محمد غزالى در توس، مير سيد على همدانى در كولاب تاجيكستان، محمد بشارا در ناحيۀ پنجكيت تاجيكستان، خواجه اسحاق ختلانى در كولاب تاجيكستان، مولانا يعقوب چرخى در روستاى حلتكو شهر دوشنبۀ تاجيكستان، مزار شريف در بلخ افغانستان، خواجه عبداللّٰه انصارى در هرات افغانستان، خواجۀ احرار ولى در سمرقند ازبكستان، خواجه بهاء الدين نقشبندى در بخاراى ازبكستان، گورمير و بىبى خانم در سمرقند ازبكستان است.
از دلايل عمدۀ نمونهگيرى اين سيزده مزار، علىرغم وجود مزارهاى متعدد و همعصر در اين چهار كشور، مىتوان به شهرت، مقبوليت، معمارى، معاصر بودن و ميزان تأثيرگذارى صاحبان آن مزارها اشاره نمود. اين پژوهش از شهريور ماه سال 1383 شمسى آغاز و در خرداد ماه سال 1386 شمسى به پايان رسيده است.
كاركرد مزارات و زيارتگاهها
كاركرد مزارها و زيارتگاهها بسيار متنوع و متعدد مىباشد و به صورت زير طبقهبندى مىگردد كه عبارتاند از كاركردهاى مذهبى، تاريخى، هنرى، روانشناسى، سياسى، اقتصادى، اجتماعى و فرهنگى.