907به خاطر اين كه شرايط زيست محيطى در حال تحول است و هر روز پيشآمدهاى نوينى رخ مىدهد كه انسان ناچار است از لاك خود بيرون رفته و راه جديدى را در پيش گيرد. اينك با برخى از اين ضرورتهاى اجتنابناپذير آشنا خواهيم شد.
1. زيارت ارحام و برادران دينى
يكى از آداب اسلامى و سنن نبوى و شعاير دينى ملاقات با برادران دينى است، اين ارتباط عاطفى مىتواند سبب پيوستگى ناگسستنى باشد. انسانها همين كه با هم انس پيدا كردند يك نوع علاقه و محبت درونى نسبت به يكديگر پيدا مىكنند؛ زمينههاى زيادى براى ايجاد آن وجود دارد. مثل رفاقت اتفاقى در سفر، يا بر اثر خدمت وظيفۀ سربازى و هماتاقى شدن در دوران تحصيل و... پس از گذشت زمان انسان به خاطرۀ خود مراجعه مىكند، گذشتۀ خود را مرور مىنمايد، به ياد روزگار تلخ و شيرين خود مىافتد و جهت تجديد خاطره اقدام خواهد كرد.
تا انسان از كسى شناختى نداشته باشد، اتفاقى به ديدن او نمىرود. همين كه دلايل كافى براى كار خود يافت مقدمات آن را فراهم مىكند، از عواملى كه موجب تحريك انسان مىگردد، عبارت است از روابط فاميلى (سببى يا نسبى)، روابط كارى (تجارى، صنعتى و خدماتى) روابط اخلاقى و معنوى (رابطه استادى و شاگردى) و... مىباشد.
در اسلام تأكيد زيادى روى ارتباطات معنوى شده است، قسمتى از آن دستورات به عنوان صلۀ ارحام مورد عنايت دين واقع گرديده و قطع آن مورد نكوهش قرار گرفته است. پس اگر واجب نباشد قريب به اين معنى خواهد بود.
يك بخش از روابط انسان مربوط به ارتباطات عمومى است. جميل بن دراج مىگويد: روزى از امام صادق عليه السلام در مورد اين آيه كه مىفرمايد: «وَ اتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِي تَسٰائَلُونَ بِهِ وَ الْأَرْحٰامَ إِنَّ اللّٰهَ كٰانَ عَلَيْكُمْ رَقِيباً» پرسيدم، امام فرمود: مقصود از ارحام عمومى مردم است، زيرا خداوند به صله و احترام آن دستور داده است. آيا نمىبينى كه