876حقيقى و اعتبارى است؛ 1 امام، مظهر كمالات است و اگر زايرى با عشق و اخلاص خدمت امام خود سلام بدهد، زيباترين جوابها را از ايشان خواهد شنيد و جاذبۀ معنوى ايشان را احساس خواهد كرد.
در اينجا ذكر اين نكته لازم است كه هر چه در اين طيف گسترده، انسان خود را به حجت خدا بيشتر نزديك كند، در مسير عبوديت خداوند توفيق افزونترى حاصل خواهد كرد و صراط مستقيم تكاملى را با سرعت بيشتر طى خواهد كرد و به هدف غايى تربيت نزديكتر مىشود.
ج) محتواى زيارتنامه
زيارت يك فرآيند دينى و تربيتى است و محتواى تربيت همان سخنانى است كه زاير در حضور مزور بر زبان جارى مىسازد. پس زيارتنامه همان كلماتى است كه در مزار هر يك از پيشوايان دينى بايد خواند و در حقيقت اگر ما با معانى بلندى كه زيارتنامهها در بر دارد آشنا نشويم، نمىتوانيم نظرى محققانه به زيارت داشته باشيم و هرگونه قضاوتى در اين زمينه سطحى خواهد بود.
به طور كلى، مبادلۀ سلام هنگام مقابل شدن با ديگران، سادهترين، آسانترين و ارزشمندترين وسيله براى ابراز ارادت، تكريم و تعظيم مخاطب و تحكيم پيوندهاى اجتماعى است. زيارتكننده پس از سلام و اداى احترام، با او به گفتوگو مىپردازد و محتواى زيارات، حاصل همين گفتوگوهاست كه در آن زاير با مزور، درد دل مىكند و با اظهار اشتياق و محبت قلبى، از مهر و لطف امام سخن مىگويد و محاسن و فضايل او را بازگو مىكند. پس از اظهار محبت و اطاعت و شرح مناقب و كمالات و تصريح به امامت و رهبرى وى، به دعا و نيايش مىپردازد.
زيارتنامهها را از آنجا كه كلام معصومين عليهم السلام و آموزش امامان شيعه است، مىتوان