1123
7. مراسم و مناسك در مزارات خراسان و ماوراء النهر
منصور يوسفى جولندان 1
چكيده
آنچه كه در ادوار مختلف تاريخى عامل مهمى در بقا و جاودانگى اماكن مقدس اسلامى در بين مسلمين گرديده بدون شك مراسم و مناسكى است كه در ايام و فصول مختلف سال در اين جايگاه‌ها برگزار مى‌گردد. پيوستگى و انسجام آحاد مردم در حضورى پر رنگ به منظور برپايى مناسبت‌هاى مذهبى، ادعيه، زيارت، قربانى، دخيل شدن و ساير موارد موجود در آرامگاه‌ها و بقاع حكايت از پويايى و زنده ماندن فرهنگ دينى و حيات معنوى در بين اقوام و ملل مسلمان در اقصى نقاط كره خاكى مى‌باشد. در پژوهش انجام شده در خراسان و ماوراء النهر نيز اين امر مشاهده گرديد كه چگونه زن و مرد با اعتقادات و باورهاى مذهبى عجين بوده و بدون كوچك‌ترين قصور و مسامحه‌اى سعى در انجام هرچه بهتر و صحيح‌تر جزئيات مراسم در مزارات دارند. در اعياد مذهبى همچون عيد فطر، عيد قربان و عيد غدير، بعثت و سالروز ميلاد حضرت رسول اكرم صلى الله عليه و آله و بعضى روزهاى سرور و شادمانى خاص، جمعيت بسيارى در مكان‌هاى زيارتى حضور يافته و ضمن زيارت قبور بزرگواران، به خواندن نماز و قرائت قرآن و دعاهاى مختلف مى‌پردازند.
كليدواژه‌ها: مناسك، مزارات، قربانى، فاتحه، زيارت قبور، استغاثه، زايرين.
مقدّمه
همواره در تاريخ پس از پرداختن به دوران حيات و زندگى پرفراز و نشيب انسان به مرگ و خاستگاه ابدى او نيز اشاره شده و وضعيت دو دوره (حيات و مرگ) انسان را