1109

6. بررسى نماد شناسانه و روانكاوانۀ مفهوم زيارت و پيوند آن با
واژۀ تشرّف در سه روايت از داستان پرندگان

به قلم ابن سينا، محمّد غزالى و عطار

دكتر ويدا احمدى

چكيده

اين نوشتار از اين‌جا آغاز مى‌شود كه از چشم‌اندازى نمادشناسانه و روانكاوانه چرا واژۀ «تشرّف» در زمرۀ مأنوس‌ترين واژه‌ها با «زيارت» است و بدين ترتيب به تبيين اساسى‌ترين هدف زيارت مى‌پردازد. از آن‌جا كه زبان داستان در چنين مواردى، زبانى قدرتمند است، از اين رو به تحليل اين مهم از چشم‌انداز سه روايت از داستان پرندگان به قلم ابن سينا، محمد غزالى و عطار پرداخته مى‌شود، زيرا «زيارت» سيمرغ، هدف اساسى پرندگان در اين داستان‌هاست، سيمرغى كه مظهر خداست و پرندگانى كه زايران عارفند.

كليدواژه‌ها: تشرف، سرسپارى، زيارت، افسانۀ سيمرغ.

1. آيين تشّرف يا سرسپارى ¹.

در فرهنگ نمادها، «سرسپارى (تشرف) يك آيين‌گذار و نماد تولد يك موجود جديد است». ² اين‌كه سرسپارى اصلا به چه معناست، نكتۀ حايز اهميتى است كه هم با حوزۀ معنا شناختى و هم حوزه زبانى داستان پرندگان همسو است، «سرسپارى به