1035 انواع سفر (زيارت)

اصولاً سير و سفر دربردارندۀ انگيزه‌هاى متفاوتى است و آن در افراد، تنوع سفر را پديد مى‌آورد، ¹ لذا سفر انواعى دارد. به طور كلى، سفر از ديدگاه محمد غزالى بر دو نوع ظاهرى و باطنى تقسيم مى‌شود: سفر باطنى، سفر دل است و سفر در ملكوت آسمان‌هاست و سفر ظاهرى بر پنج قسم است: سفر اول، در طلب علم؛ سفر دوم، براى عبادت است؛ چون حج و جهاد و زيارت؛ سفر سوم، گريختن از چيزى كه مشوش دين باشد؛ چون طلب جاه و مال و ولايت و شغل دنيا؛ سفر چهارم، تجارت در طلب دنيا؛ سفر پنجم، تماشا و تفرّج باشد. ²

در يك تقسيم‌بندى جديد، سفر به چهار دسته تقسيم مى‌شود: الف . سفرهاى زيارتى و عبادتى؛ ب . سفرهاى تبليغى؛ ج . سفرهاى جهادى؛ د . سفر آخرت (معاد) و باز هر كدام را انواعى است. اما آنچه به بحث ما مربوط مى‌شود سفرهاى زيارتى و عبادى است كه انواع زيادى براى آن برشمرده‌اند: 1 . زيارت خانۀ خدا (سفر حج تمتع، عمره و قِران)، 2 . زيارت اماكن مقدس امامان عليهم السلام ، بقاع متبرك امامزادگان و پيامبران، 3 . زيارت امام زمان (عج) در مساجد و اماكن مقدس، 4 . زيارت قبور مؤمنين و شهدا، شخصيت‌هاى دينى، علمى و ادبى و... ، 5 . زيارت مساجد و ديگر اماكن متبركه، 6 . صلۀ رحم و ديدار خويشان و دوستان و عيادت بيماران، 7 . ديدار بزرگان، مشاهير علمى و ادبى و اساتيد و تكريم آنان. ³ با يك نگاه به تقسيم بندى بالا مى‌توان گفت: به‌جز موارد 1 و 5 (زيارت خانۀ خدا و مساجد و اماكن متبرك) در باقى موارد، موضوع انسانى يا شخصيتى دينى - فرهنگى زنده و يا از دنيا رفته كه مورد احترام و در جايى مدفون و قبه و بارگاهى دارد، مطرح مى‌باشد. برخى نيز زيارت را به دو بخش كلى زيارت معصومين عليهم السلام و زيارت مؤمنين تقسيم كرده‌اند. ⁴