1021
2. تجلى زيارت در ادب و هنر اسلامى
مژگان حرّى
چكيده
هنر، يكى از استعدادهاى منحصر به فرد آدمى است كه حديث انديشههاى والا و پنهان را باز مىگويد و حسنات روح را در قالبى از صنعت يا سخن به جلوه مىگذارد و زمانى كه اصل اين استعداد رخ نمايد، اين پديدۀ معنوى در همسويى با فطرت خداجوى صاحبش حديث حقپرستى را در ناى خود ساز مىكند و پيمانۀ جان پاكسيرتان را لبريز مىگرداند، پس تفاوت ندارد كه هنر در چه ظرفى ريخته شود و به چه صورتى اشراق نمايد، بلكه مهم انديشهاى است كه در پس آن نهان است و جلوهاى كه از اين انديشه به منصۀ ظهور مىرسد. يكى از قالبهايى كه هنر در زيباترين صورتش در آن شكل مىگيرد، دين است و يكى از مقولههاى هنر دينى، زيارت مىباشد. بسيارى از هنرمندان، اثر هنرى خود را به امورى دربارۀ زيارت اختصاص داده و در اين باب نقش آفريده و كلام خلق كردهاند. هنرمندان، شعرا، و نويسندگان در پروازى روحانى به زيارت خانۀ خدا، آستان مبارك نبى اسلام و اولياى الهى رفتهاند، يا از عطر جانفزاى آن اماكن متبرك، دل را مصفى نمودهاند و خود را مشمول فيض عظيمى گرداندهاند كه عظمت آن را حضرت رب العالمين داند و بس.
كليدواژهها: هنر، ادبيات، هنر و ادب دينى، هنر و ادبيات اسلامى، زيارت.
مقدّمه
عالم از ولولۀ حسن تو خاموش مباد
عاشقان را سفر عشق فراموش مباد
زيارت، ديدار مشتاقانهاى است كه با حركت زاير از كوى خود آغاز مىگردد و به ديدار يار مىانجامد كه اين ديدار در حوزۀ جسمانى، نگاه را از تماشاى يار محظوظ