1017همّت خواستن، همان توجّه قلب است با تمام قواى روحانى فرد به جانب حق، براى حصول كمال در خود يا ديگرى. حافظ رندان جهان را زاير تربتش مىداند و رندان از نظر او همان عاشقان حقيقى هستند كه از تزوير و رياكارى بركنارند. آنان اهل نياز و رستگارى هستند و در راه عشق از مصلحت بينىهاى ظاهرى به دورند.
آنان اهل جاه و مقام نيستند و در باطن مقام والا و افتخار آميزى دارند.
حافظ مىگويد: هرگاه بر گورم گذرت افتاد، از خاك گورم، كمك و مساعدت «همّت» و قصد بلند «همّت» بخواه و بدان كه نيازت برآورده مىشود و بدان كه پس از اينكه درگذشتم مزارم زيارتگاه رندان و عاشقان جهان خواهد بود، آنان كه از عشق بويى برده و به عشق و محبّت سرسپردهاند، مرا كه از عشّاق و رندان نامدارم به سرورى خود مىپذيرند و از اين رهگذر چون سخنانم مبشّر مهر و محبّت و سرودهايم همه سرودههاى عشق و عاطفت است، پس از مرگم نيز عشّاق و دلدادگان و رندان جهان بر سر خاكم به زيارت و فاتحه خوانى خواهند آمد و از روان پاك و قدسىام همّت و كمك خواهند خواست، تا در مراحل و مسالك عشق پيروز و موفّق باشند. 1
بنابراين حافظ عقيده دارد كه از تربت رهبران و بزرگان مىتوان يارى طلبيد و كسب فيض نمود و انسان با نزديك كردن خود به قبر مَزور و گذاردن دست يا صورت بر روى قبر و بوسيدن آن، ارتباط مؤكّد و وثيق قلبى و روحى و فكرى با روح بزرگوارِ آن مقرّب حق ايجاد مىنمايد و خواستههاى درونى خود را به او مىگويد و با او مناجات مىكند. زيارت و زيارتنامه، كتاب وجود انسان را در محضر ولى خدا باز مىكند و به نقاط نقص و ضعف و فقر و عجز زاير اشاره مىكند.
راه كمال و سعادت را مىنماياند و امام [ رهبر و هر فردى كه اسوه بزرگى و مقتداى هدايت است ] را به شفاعت مىطلبد و دهها و صدها نكتۀ حياتى را تذكّر مىدهد.
انسان را از غفلت و سهو درآورده، به وادى تنبّه و تذكّر مىكشاند. خصلتهاى