90

صفّين

محلّى است ميان رقّه و بالس ¹ بر كرانۀ فرات، بين موصل عراق و حلب شام.

صفّين، براى مسلمانان، بخصوص شيعيان، نامى آشناست. جنگى با اين نام در اوّل صفر سال سى و هفت هجرى ميان معاويه پسر ابو سفيان و هواداران شامى او وبين على عليه السلام فرزند ابو طالب و شيعيان وى، رخ داد كه يكصد و بيست روز طول كشيد و هفتاد هزار كشته بر جاى گذاشت كه بيست و پنج هزار نفر آن‌ها از سپاه على عليه السلام و چهل و پنج هزار نفر آن‌ها از لشكر معاويه بودند.

در ركاب على عليه السلام بيست و پنج تن از صحابۀ بدرى حضور داشته‌اند كه به دست شاميان به شهادت رسيدند؛ ² از جملۀ آنان عمّار ياسر را مى‌توان نام برد كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله دربارۀ او فرمود:

«تقتلك الفئة الباغية » ؛ «تو را گروه متجاوز و ستمگر مى‌كشد.» ³

از نتايج زيانبار ديگر اين جنگ، پيدايش يا تشكّل خوارج و تكوّن نطفۀ شورشيان نهروان است كه مسلمانان را با بيشترين ضرر و زيان، كه تفرقه و خصومت باشد، روبرو ساخت. بنى اميه كه براى تحكيم پايه‌هاى سلطنت خود از هيچ عمل ضد انسانى دريغ نداشتند، در برابر امام وقت،