83
مىشود و حلال و حرام شناخته مىگردد و دانش، پيشواى عقل است.
دخالت در درگيرى
يكى از بدترين كارها اين است كه انسان بىآنكه درباره موضوعى آگاهى كافى داشته باشد، پيشاپيش درباره آن نزاع كند يا بدون دليل منطقى و تنها براى خودنمايى و غرور بىجا، در دعواى ديگران دخالت كند. در اين صورت، نزاعى كه ممكن است با مصلحتسنجى طرفين، پايان پذيرد، به يك اختلاف ريشهاى و عميق تبديل مىشود. البته اينگونه افراد به زودى از كرده خود پشيمان خواهند شد، ولى «چرا عاقل كند كارى / كه بازآرد پشيمانى؟» پيامبر گرامى اسلام با انتقاد از اين عمل ناسنجيده مىفرمايد:
مَنْ جٰادَلَ فِى خُصُومَةٍ بِغَيْرِ عِلْمٍ لَمْ يَزَلْ فِى سَخَطِ اللّٰهِ حَتّىٰ يَنْزَعَ. 1
هر كس بدون آگاهى در خصومتى شركت كند، در خشم خداست تا آنگاه كه از آن دست بردارد.
در انتظار فردا
حقيقت اين است كه هيچ كس نمىتواند به زندگى فرداى خود اعتماد داشته باشد؛ زيرا هر لحظه در معرض مرگ است و نمىداند چه چيزى برايش اتفاق خواهد افتاد.
چگونه انسان مىتواند فردا را جزو عمر خود به حساب آورد، در حالى كه پيرامون خويش، كسانى را مىبيند كه در يك چشم برهم زدن با مرگ طبيعى يا حوادث ناگهانى، به سوى سراى ديگر كوچ مىكنند. پس براى تهيه رهتوشه آخرت، با اميد به فردا و فرداها نمىتوان زيست. بايد لحظهها را غنيمت دانست و از آن بهره برد؛ زيرا جز ذات الهى، كسى نمىداند چه سرنوشتى براى فرادى او رقم خورده است.
پيامبر اعظم صلى الله عليه و آله درباره اميد داشتن واهى به فرداها مىفرمايد: