67
حلال و حرام
برخى مىپندارند براى رسيدن به مقامهاى معنوى، بايد بسيارى از نعمتهاى پروردگار را بر خود حرام كنند و از آنها بهره نگيرند. ازاينرو، مىكوشند با پرهيز از خوردنىها و نعمتهاى گوناگون خداوند، بر خود و خانواده خويش، سختگيرى كنند. چنين رفتارى، آنان را به مراتب قرب معنوى نمىرساند، بلكه به چاه كفران و گمراهى درخواهد افكند. رشد مادى و معنوى، به سلامت مزاج و روح آدمى بستگى دارد و اين مسئله، هنگامى براى او فراهم مىآيد كه در مسير طبيعى و در چارچوب حلال و حرام الهى، گام بردارد. سختگيرى بىمورد، روح و جسم انسان را بيمار و به كسالت و ملال دچار مىكند. در نتيجه، پيمودن مسير تعالى بر او ناممكن مىشود. پيامبر رحمت در تشبيه هشدار دهندهاى مىفرمايد:
إِنَّ مُحَرِّمَ الْحَلاٰلِ كَمُحَلِّلِ الْحَرٰامِ. 1
كسى كه حلال خدا را حرام مىكند، مانند كسى است كه حرام خدا را حلال مىكند.
حيا و ايمان
حيا با فلسفه وجودى انسان، پيوندى ديرينه دارد. از نظر اسلام كسى كه حيا ندارد، دين ندارد؛ زيرا دين مىكوشد تا انسان، به اخلاق و رفتار انسانى آراسته شود، در حالى كه شخص بىحيا، از اين هدف فرسنگها فاصله دارد.
البته حيا به اين معنا نيست كه انسان به گونهاى سر به زير باشد كه در هر جا فريب بخورد يا توان پرسش از مشكلات خود را نداشته باشد يا نتواند از