51روآوردن به زندگى معمولى بسيار دشوار و عذابآور است. كسانى كه در زمانى نه چندان دور و به سبب پست و مقام خود، مورد احترام عوام و خواص بودهاند يا ثروتمندانى كه افراد زيادى بر خوان كرم او روزى مىخوردهاند، اينك بايد مانند يك فرد معمولى زندگى كنند و اين وضعيت برايشان دردآور است.
براى مثال، اگر انديشمندى كه قدرت علمى بالايى دارد، در ميان كسانى قرار گرفته است كه هيچ استفاده علمى از او نمىبرند، خود را بىفايده مىشمارد؛ زيرا نمىتواند زكات علم خود را كه انتشار آن است، بپردازد. بر اين اساس، رسول رحمت در توصيهاى گرانسنگ مىفرمايد:
اِرْحَمُوا عَزِيزاً ذَلَّ وَ غَنِيّاً افْتَقَرَ وَ عٰالِماً ضَاعَ فِي زَمٰانِ جُهّٰالٍ. 1
[ به سه كس رحم كنيد: ] آدم عزيز و ارجمندى كه به خاك خوارى افتاده است؛ شخص بىنياز و توانگرى كه به فقر و هلاكت دچار شده است؛ دانشمندى كه در زمان مردمى نادان حضور دارد و تباه گشته است.
ترويج فساد
بنيانگذار هر مكتب و ايدهاى، عامل اساسى در ترويج آن سنت و ايده است.
چه بسا كسانى كه مكتبى را تأسيس و در طول تاريخ، افراد زيادى از آن مكتب پيروى مىكنند. اين اشخاص ممكن است سنت نيكويى را پايهگذارى كنند يا راه غلطى را به ديگران رهنمون شوند. بىشك، هر ايدهپردازى به پيروانى نياز دارد كه افكار او را تبليغ كنند و آن را در ميان مردم رواج دهند. افرادى كه فكر نادرست يا كردار زشتى را در ميان ديگران رواج مىدهند، در فرهنگسازى