62يعنى وقتى مسلمانان با تجربهها و شكستهاى سخت، راه درست پيروزى را پيدا كردند، حيات كفر و شرك به خطر مىافتد و به نابودى كشيده مىشود، به طورى كه كفّار قريش پس از فتح مكه به وسيلۀ مسلمانان از بين رفتند و اين آيه تحقق عينى پيدا كرد.
طبق نظر فخررازى مراد از «كافرين » در اين آيه، كفّار جنگ احد است نه همۀ كفّار جهان. 1 امّا نظريّۀ فخررازى قابل قبول نيست؛ زيرا از عقايد مسلّم اسلامى اين است كه جهان رو به سوى حكومت واحد جهانى پيش مىرود و ظهور مهدى (عج) برپا كنندۀ آن حكومت است كه بر تشكيلات كفر و شرك خط بطلان كشيده، بساط همه را برخواهد چيد.
- وَ لَقَدْ كُنْتُمْ تَمَنَّوْنَ الْمَوْتَ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَلْقَوْهُ فَقَدْ رَأَيْتُمُوهُ وَ أَنْتُمْ تَنْظُرُونَ
«و همانا شما بوديد كه مرگ [ در ميدان جنگ] را پيش از آنكه با آن روبهرو شويد، آرزو مىكرديد ولى آن را ديديد و تماشاگر شديد [ و تن به جنگ نداديد] .» 2
لغت: تَمَنَّوْنَ (مَنْىْ): آرزو مىكنيد. تَلْقَوْنَ (لَقِىَ): روبهرو مىشويد، برخورد مىكنيد.
بعد از جنگ بدر،گروهى از مسلمانان در محافل مىنشستند و آرزوى شهادت مىكردند كه اى كاش اين افتخار بزرگ در جنگ بدر نصيب ما مىشد. البته در ميان آنها، جمعى در گفتار خود صداقت داشتند ولى