145 - تَقْوَى الْقُلُوبِ ...

نسبت يافتن تقوا به قلوب، براى اين است كه اصل در تقوا، تقواى دل است. وقتى دل و نيت پاك شد، بقيۀ اعمال از آن نشأت مى‌گيرد. ما مى‌بينيم كه هر يك از عبادت‌هاى تربيتى حج، سرفصل، نمودار و نمادى است براى اخلاقيات و رفتارهاى ملكوتى و انسانى، براى ساخته شدن انسان. به راستى آنچه از قربانى و سعى و صفا و مروه و تقصير؛ كه بريدن از تمام تعلقات بازدارنده است، و از طواف و غيره برداشت مى‌شود، اين است كه اگر انسان به آن‌ها عمل كند، او را كفاف مى‌دهد. اين كه تا اين اندازه در بارۀ تعظيم شعائر دينى و الهى تأكيد شده، به خاطر آن است، كسى كه سرفصل‌هاى فرمان‌هاى خداوند را احترام بگذارد، در مقابل آن‌ها احساس مسؤوليت خواهد كرد و طبعاً به اقتضاى آن، عمل خواهد نمود.

- لَكُمْ فِيهٰا مَنٰافِعُ ...

از برخى روايات استفاده مى‌شود كه گروهى از مسلمانان عقيده داشتند، وقتى شتر يا چهارپايى براى قربانى تعيين مى‌شود، نبايد از سوارى و يا شير آن استفاده كرد تا به قربانگاه برسد؛ لذا آيۀ مورد بحث اين ممنوعيت را رد كرده، مى‌گويد: براى شما در اين حيوانات (قربانى‌ها)، منافع و سودهايى است تا زمان تعيين شده (روز ذبح) فرا رسد؛ «لَكُمْ فِيهٰا مَنٰافِعُ إِلىٰ أَجَلٍ مُسَمًّى » و سرانجام كار، محلّ ذبح اين قربانى، خانه گرامى و قديمى كعبه است؛ «ثُمَّ مَحِلُّهٰا إِلَى الْبَيْتِ الْعَتِيقِ » .