267
من بارها از رسول خدا صلى الله عليه و آله اين سخن را شنيدم: ملتى كه حق ضعيفان را از زورمندان با صراحت نگيرد، هرگز پاك و پاكيزه نمىشود و روى سعادت را نمىبيند.
آن حضرت مأمور برپايى قسط بود: «قُلْ أَمَرَ رَبِّي بِالْقِسْطِ؛ بگو پروردگارم به قسط فرمان داد.» (اعراف: 29) رسول خدا صلى الله عليه و آله ، مظهر كامل عدالت بود. ايشان مىفرمود:
خداوند مرا به نه چيز سفارش كرده است: ... و عدالت در خشنودى و خشم. 1
از ابوسعيد خُدرى نقل شده است كه در يكى از روزها پيامبر سرگرم تقسيم مالى ميان ما بود. ذُو الْخُوَيْصَره كه مردى از بنىتميم بود، گفت: يا رسول اللّٰه! با عدالت تقسيم كن. حضرت فرمود: واى بر تو! اگر من عدالت نداشته باشم، چه كسى به عدالت رفتار مىكند؟ اگر من عادل نباشم، تو زيان كردهاى. 2
آن حضرت عادلترين مردم بود و 23 سال رسالت براى آن بود كه عدالت در همه ابعادش آشكار شود. اميرمؤمنان على عليه السلام در توصيف آن حضرت مىفرمايد:
دين حق را به حق آشكار كرد. از نادرستىها و باطلهايى كه سر و صدا بهراه انداخته بودند، جلوگيرى كرد و صولت گمراهىها را درهم شكست. همانگونه كه با تمام قدرت، سنگينى بار رسالت را تحمل كرد، به فرمان حق قيام كرد و به سرعت در راه رضا و خشنودى او گام برداشت. حتى يك قدم هم عقب ننشست. اراده محكمش سست نگشت و در پذيرش وحى نيرومند بود. نگهبان پيمان رسالت بود. آنچنان در اجراى فرمان خدا كوشش كرد كه شعله فروزان حق را آشكار و راه را براى جاهلان روشن ساخت. دلهايى كه در فتنه و گناه فرو رفته بودند، به واسطه او هدايت شدند و پرچمهاى حق را برافراشت. او داراى منطق عادلانه و طريقى جدا كننده حق از باطل بود. 3