141امام باقر - عليه‌السلام - اين سخن را در عصرى مى‌گفت كه عباسيان به نام اسلام مكه مى‌رفتند، اما منهاى برائت. اگرچه نماز خلف مقام، سعى بين صفا و مروه، وقوف در عرفات و مشعر و نَحْر و ذبْح در مِنىٰ بود، اما امام باقر - عليه السلام - همه اين مجموعه را ادامۀ راه جاهليت مى‌شمارد.

شما مشعلهاى هدايتِ بيش از صد هزار زائريد كه از سرزمين «طبتم و طابت الارض التى فيها دفنتم » حركت مى‌كنيد، با عقل و درايت و عرفان اين سفر را پشت سر بگذرايد و خود را ارزان و رايگان نفروشيد كه دنبال سراب حركت كرده‌ايد. و نيز به اين فكر نباشيد كه تسامح كنيد (وَدُّوا لَوْ تُدْهِنُ فَيُدْهِنُونَ ) ¹.

حضرت امام - ره - اگرچه بعد از انقلاب به مكه مشرف نشد امّا حج را اقامه كرد. امام سجاد - عليه السلام - در آن سفر تاريخى به منى نرفت و گوسفندى را ذبح و يا شترى را نحر نكرد ولى در مركز قدرت امويان در شام فرمود: «ما به منى نرفتيم، ولى منى مال ماست، (انا ابن مكة و منى).همۀ شهدا، - چه شهداى مكه چه شهداى غير مكه - راهيان راه امام وارثان عرفات، وارثان مشعر و وارثان منايند. گوسفند قربانى كردن كسى را وارث مِنىٰ نمى‌كند، فرزند اهدا كردن است كه انسان را وارث سرزمين منى مى‌كند.

آنگاه كه بعد سياسى حجّ تضمين و تأمين شد خواهيد ديد كه بعد عباديش چقدر لذيذ است. ذات اقدس «الٰه» به دو پيغمبر معصوم، خليل و ذبيح - عليهما السلام - مى‌گويد: خانه ام را پاك كنيد پاكان مهمانان منند:

«أَنْ طَهِّرٰا بَيْتِيَ لِلطّٰائِفِينَ وَ الْعٰاكِفِينَ وَ الرُّكَّعِ السُّجُودِ» ² .

در كنار قرآن از قرآن سهمى بگيريد، چون قرآن كتابى است كه