123راست است و مقام خليل خدا - صلوات اللّٰه و سلامه على نبينا و آله و عليه آلاف التّحيّة و الثّناء - به منزلۀ دست چپ است. روبروى در كعبه كه ايستاده است اين دعاها را مىخواند: كه خدايا: «البيتُ بيتُكَ وَ انا ضَيفكَ و انَا عَبدُكَ» و مانند آن. حِجْر اسماعيل قبله نيست ولى مطاف است. آنجا هاجر - سلاماللّٰه عليها دفن است، بسيارى از انبيا آنجا دفنند. به احترام قبر هاجر و انبيا، آنجا مطاف قرار داده شد. اوّل ركن، حجرالأسود است، بعد وقتى كه به طرف حجر اسماعيل مىآيى رُكن شامى، بعد وقتى كه برمىگردى ركن مغربى است. پشت سر در كعبه، مُستجار است و ركن ديگر رُكن يمانى است. يعنى كعبه را كه داراى چهار ركن است، شما كه زائر بيتاللّٰه هستيد، اگر روبروى كعبه بايستيد، دست چپ شما به طرف حجرالأسود است.
در حقيقت حجرالأسود يمين كعبه است و طرف دست راست كعبه است. قسمت راست كعبه دو ركن دارد، يكى همين ركن حجرالأسود است، يكى هم پايينتر از آن ركن يمانى است. دست چپ كعبه هم دو ركن دارد يكى ركن شامى است و ديگرى ركن مغربى. بين ركن مغربى و ركن يمانى، مُستجار است. آنجاست كه انسان گويى به دامن خدا مىچسبد و خود را به دامن لطف اله متمّسك مىكند.
در اينگونه از مراسم، هر لحظهاى مسألهاى هست كه انسان با آن دعاهاى مخصوص اين مسايل را انجام مىدهد و بازگو مىكند و در نوبتهاى قبل هم به عنوان اسرار حج، اين نكته را عنايت فرموديد كه مسألۀ كوه صفا را گفتند: «صفا»، براى اينكه از وصف انبيا مخصوصاً آدم - سلام اللّٰه عليه - بهرهاى برد. چون در قرآن كريم آمده است: «إِنَّ اللّٰهَ اصْطَفىٰ آدَمَ