123
تأثير فقهى جابجايى مقام
جابجايى مقام توسط خليفۀ دوم موجب گشت كه بعدها در ذهن و انديشۀ مردم در مورد نماز طواف، اين سؤال پيش آيد كه تكليف نماز پشت مقام چگونه است؟ آيا خواندن نماز طواف در محل فعلى مقام صحيح است يا نه؟ بر اين اساس از امام رضا (ع) در اين مورد چنين سؤال مىشود: آيا دو ركعت نماز واجب طواف را پشت مقامى كه الآن هست بخوانم يا جايى كه در عهد رسول خدا (ص) بوده است؟ امام مىفرمايد پشت جايى كه فعلاً مقام هست بخوان. 1محمد بن مسلم مىگويد: (از حضرت صادق يا باقر - عليهم السلام -) دربارۀ محدودۀ طواف، در اطراف خانۀ خدا، محدودهاى كه اگر كسى خارج از آن طواف كند، دور خانه طواف ننموده است، پرسيدم.
امام فرمود: مردم در عهد رسول خدا (ص) برگرد خانه و مقام طواف مىنمودند و شما امروزه ميان مقام و خانه طواف مىكنيد. محدودۀ طواف جايگاه فعلى مقام است، هر كس از آن تجاوز كند از جملۀ طواف كنندگان محسوب نمىشود. محدودۀ طواف در روزگار پيشين و امروزه يكى است:
به مقدار فاصلۀ بين قمام و خانه، از هر طرف. هر كس طواف كند و بيش از فاصلۀ مذكور از خانه دور شود، خانه را طواف ننموده است؛ چون كه بر مسجد (الحرام) طواف نموده، نه بر دور كعبه. و چون در محدوده طواف، دور نزده است طوافش درست نيست. 2