147به مسألۀ ميانهروى در بخشش و انفاق، مكرر سفارش شده است، مثلاً در قرآن مىخوانيم: «وَ آتِ ذَا الْقُرْبىٰ حَقَّهُ وَ الْمِسْكِينَ وَ ابْنَ السَّبِيلِ وَ لاٰ تُبَذِّرْ تَبْذِيراً » 1
«حق نزديكان مستمند وامانده در راه را بپرداز و هرگز اسراف و تبذير مكن».
آرى، اسراف و تبذير در بخشش و انفاق هم مورد پيدا مىكند.
در حديثى مىخوانيم كه رسول خدا (صلّى اللّٰه عليه و آله) از كنار يكى از ياران خود عبور مىكرد، ديد كه در وضو زياد آب مصرف مىكند، فرمود:
چرا اسراف مىكنى؟
آن مرد كه نامش سعد بود پرسيد: مگر مصرف آب زياد در وضو گرفتن نيز اسراف است؟
رسول اكرم (صلّى اللّٰه عليه و آله) فرمود:
«نَعَمْ وَ انْ كُنْتَ عَلى نَهْرٍ جارٍ» 2.
«بله گرچه در كنار نهر جارى وضو بگيرى، حق اسراف در آب ندارى».
قرآن در آخر سورۀ فرقان در ترسيم سيماى بندگان شايستۀ خدا مىفرمايد: «وَ الَّذِينَ إِذٰا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَ لَمْ يَقْتُرُوا وَ كٰانَ بَيْنَ ذٰلِكَ قَوٰاماً » 3 آنان كسانى هستند كه هرگاه انفاق كنند، نه اسراف مىكنند و نه