128پاك، در اين بيابان، جلوۀ خداوند به خوبى به چشم مى‌خورد. اين چه صحنه‌اى است؟ و اين همه مردم با چه انگيزه‌اى كفن‌پوش در بيابان با خداى خود زمزمه‌ها دارند؟

شبى است كه امام صادق(عليه‌السّلام) مى‌فرمايد: اگر مى‌توانى احيا بدارى، بجاست، زيرا كه درهاى آسمان در آن شب باز و الطاف خدا بر بندگان سرازير است و ما در اين بيابان، مهمان خداييم. و خودش فرمود:

«حَقٌّ عَلَىَّ انْ اسْتَجيبَ لَكُمْ» ¹، بر من است كه دعاهاى شما را مستجاب كنم.

حرم در حرم

زمين مشعر، حرم خدا است، و قلب انسان هم حرم خدا است. در شب عيد قربان، انسان با حضور خود، حرم را در حرم قرار مى‌دهد، خداوند، اراده فرمود كه انسان را پاك و حرم دل را در آن تاريكى و بيابان و مهمانسرا پاك كند، قلبى را كه عمرى مريض و از مهر غير خدا پربوده است، قلبى را كه عمرى به خاطر گناهانى از قبيل: پرگويى‌ها، پرخورى‌ها، آرزوها، معاشرت‌ها، مال‌اندوزى‌ها و غفلت‌ها، قساوت گرفته است، پاك كند ².

آرى، اين دل انسان كه عمرى مشغول غيرخدا بوده، زنگ زده است ³ و پردۀ ظلمت او را پوشانده، از راه حق به سوى باطل، ميل پيدا