97نهفته، و هم در قالَب و بر زبان آنها آشكار و پيدا بوده است؛ زيرا كسى كه با قلب سليم به پيشگاه پروردگار خود رفت، ¹ قلب مبارك و گرامى وى را هيچ نيّتى جز خدا دست نخواهد سود، و آنكه گفت: اى پدر! فرمانى را كه بدان مأمور شدى به انجام رسان كه مرا از شكيبايان خواهى يافت؛ يٰا أَبَتِ افْعَلْ مٰا تُؤْمَرُ سَتَجِدُنِي إِنْ شٰاءَ اللّٰهُ مِنَ الصّٰابِرِينَ ²، پاكى ضميرش را آنچه با خلوص منافات دارد نخواهد آلود.

پايه‌هاى كعبه بر اساس خلوص بالا برده شد و به سبب تقواى معمار و بنّا مورد پذيرش خداوند قرار گرفت و چون هندسۀ كعبه بر توحيد، و آبادى آن بر تقوا و خلوص استوار شده، از شرف نسبت به خداى سبحان (بيت الله) برخوردار گشته و شجرۀ طوبايى شده كه ميوه‌هاى آن در سراسر گيتى به صورت مساجد و مشاهد مشرفه‌اى درآمده كه به اذن خداوند رفيع گشته و سراسر از نام و ياد اوست؛ فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللّٰهُ أَنْ تُرْفَعَ وَ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ . ³

چهارم. مدار پاكى و مطاف پاكان

پيراستن كعبه از هر شرك و آلودگى و تنزيه آن از غبار طغيان و تمرّد، همچون دستور تأسيس آن، به فرمان وحى الهى بود؛ وَ طَهِّرْ بَيْتِيَ لِلطّٰائِفِينَ وَ الْقٰائِمِينَ وَ الرُّكَّعِ السُّجُودِ . ⁴

حضرت‌ابراهيم و اسماعيل مأمور شدند تا كعبه را از هر پليدى و آلودگى پيراسته ساخته و از هر شرك و زشتى پاك كنند؛ وَ عَهِدْنٰا إِلىٰ إِبْرٰاهِيمَ وَ إِسْمٰاعِيلَ أَنْ طَهِّرٰا بَيْتِيَ لِلطّٰائِفِينَ وَ الْعٰاكِفِينَ وَ الرُّكَّعِ السُّجُودِ . ⁵ آنان نيز متعهد شدند كه بيت‌الحرام را به نحو دفع و رفع تطهير كنند. يعنى هم آثار شرك برجا مانده از ديگران را از آن ازاله كنند و هم نگذارند كه آثار شرك و انحراف جديد در آن رسوخ كرده و نمايان شود.