242برخى رواياتى كه در اين باره نقل شده، چنين است:

1. امام‌باقر(ع) فرمود: فرمان داده شد تا مردم به‌سوى اين سنگ‌ها (كعبه) بيايند و بر گِرد آن طواف كنند و سپس به حضور ما آمده، با ما تجديد عهد كنند و ولايتشان را به ما اعلام كرده و يارى خود را بر ما عرضه كرده، آمادگى خود را براى حمايت از ما اظهار كنند؛

«إنَّما أُمِرَ النّاسُ أنْ يَأْتُوا هذِهِ الأحْجارَ فَيَطُوفُوا بِها ثُمَّ يَأتُونا وَيُخْبِرُنا بِولايتهمْ وَيَعْرِضُوا عَلَيْنا نَصْرَهُمْ» . ¹

2. امام‌باقر(ع) فرمود: مصداق بارز اتمام حج، تشرّف به حضور امام(ع) است؛

«تَمامُ الْحَجِّ لِقاءُ الإمام» . ² بنابراين، حجى كه در آن لقاى امام(ع) نباشد ناتمام است.

3. امام‌صادق(ع) ظاهر آيۀ شريفۀ ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ وَ لْيُوفُوا نُذُورَهُمْ ³را به كوتاه كردن موى شارب و چيدن ناخن و مانند آن معنا كرده و دربارۀ باطن آن فرمود: منظور از ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ تشرّف به حضور امام است، چنان‌كه مراد از وَ لْيُوفُوا نُذُورَهُمْ انجام مناسك حج است. ⁴ بر اساس اين حديث شريف، ظاهر ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ به همان اصلاح بدن معنا مى‌شود، ليكن در حقيقتْ اصلاحِ باطنْ در پرتو لقاى امام(ع) مراد است.

فضيلت تشرّف به مدينه پس از حج

زائرانى كه براى انجام مناسك حج و عمره از مدينه به مكه مى‌آيند از فضيلت مُحرم شدن در مسجد شجره كه پيامبر گرامى¦ از آنجا احرام بسته بهره‌مند مى‌شوند، لكن براى كسانى كه بعد از حج به مدينه مى‌آيند فضيلت ديگرى است كه روايات، آن را بيان كرده است. از آن جمله، امام‌باقر(ع) در پاسخ كسى كه عرض كرد: آيا ابتداى سفر حج را مدينه قرار دهم يا مكه؟ فرمود:

«ابْدَءْ بِمَكَّةَ وَاخْتِمْ بِالْمَدينَةِ فَإنَّهُ أفْضَلُ» . ⁵ همچنين آن حضرت در حديثى ديگر در اين‌باره فرمود:

«ابْدَؤُوا بِمَكَّةَ وَاخْتِموا بِنا» . ⁶