129

نزول حجرالأسود از بهشت

براساس برخى روايات، حجرالأسود از بهشت آمده و در آغاز رنگ آن سفيد بوده و به تدريج بر اثر استلام گنهكاران، سياه شد و به حالت كنونى درآمده است:

«...كانَ مَلَكاً مِنْ عُظَماءِ الملائكةِ عِندَ اللهِ...» ،

«إنّ الحَجَر كانَ دُرَّةً بَيْضاءَ فِى الْجَنّةِ...» ،

«...وكان أَشدَّ بَياضاً مِنَ اللَبَنِ فَاسوَدَّ مِنْ خَطايا بَنى آدمَ وَلَوْلا ما مَسَّهُ مِنْ أرجاسِ الْجاهِليِة مامَسَّهُ ذُوعاهةٍ إِلا بَرَأَ» .

بعضى مفسّران كه در هر پديده‌اى در پى يافتن توجيه و تعليلى مادى‌اند، در ردّ اين‌گونه روايات گفته‌اند: نزول سنگ از آسمان يا بهشت، معنا ندارد!! ¹

در پاسخ و نقد آن سخن بايد توجه داشت: ² مؤيدِ رواياتى كه مورد اشكال قرار گرفته، آياتى است كه در آنها به انزال نعمت‌هاى الهى از خزاين غيب تصريح شده است، مانند وَ إِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلاّٰ عِنْدَنٰا خَزٰائِنُهُ وَ مٰا نُنَزِّلُهُ إِلاّٰ بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ ، ³ خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وٰاحِدَةٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْهٰا زَوْجَهٰا وَ أَنْزَلَ لَكُمْ مِنَ الْأَنْعٰامِ ثَمٰانِيَةَ أَزْوٰاجٍ ⁴و وَ أَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَ مَنٰافِعُ لِلنّٰاسِ . ⁵ كلمۀ «انزال» به معناى آفرينش نيست، بلكه به معناى فروفرستادن و انزال واقعى از فراطبيعت به عالم طبيعت و همچون نزول قرآن در شب قدر است. البته مراد، انزال به نحور تجلّى است، نه به صورت تجافى، مانند نزول برف و باران. يعنى چنين نيست كه با تنزّل موجودات جهان طبيعت از عالم بالا، مخازن الهى از آنها تهى شود؛ زيرا خزاين الهى در معرض كاستى يا نابودى نيست؛ مٰا عِنْدَكُمْ يَنْفَدُ وَ مٰا عِنْدَ اللّٰهِ بٰاقٍ . ⁶ وجود