123تذكر: حفظ آن بُعد خاص كه كعبه در آن واقع است تأمين شده است اما ديگر اماكن و ابنيه گرچه داراى ابعاد فضايى است ليكن در صورت ويرانى ساختمان، حفظ آن ابعاد تأمين نشد و نمى‌شود.

شمّه‌اى از تاريخ كعبه

كعبه اولين معبد مردمى و جهانى عبادتگاه تودۀ انسان‌هاست؛ إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنّٰاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ ... ¹كه تعيين محل و نقشه ساختن آن به رهنمود و دستور خداى سبحان بود؛ وَ إِذْ بَوَّأْنٰا لِإِبْرٰاهِيمَ مَكٰانَ الْبَيْتِ . ² بنابراين، كعبه اولين معبدى (نه اولين خانه) است كه در روى زمين ساخته شد. همچنين براساس روايت بيانگر «دحو الأرض»، مكان كعبه اولين زمينى بود كه از زير آب بيرون آمد. ³

كعبه از عهد انبياى سلف(عليهم السلام) سابقه داشت. گواه اين سخن آنكه،حضرت ابراهيم هنگام اسكان هاجر و اسماعيل(عليهم السلام) در سرزمين مكه، به خداوند عرض كرد: رَبَّنٰا إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوٰادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ ، ⁴ و هنگام توديع، در پاسخ هاجر، كه عرض كرد: ما را به كه مى‌سپارى؟ فرمود: به پروردگار اين بنا؛

«إلى رب هذه البينة ». ⁵ از جملۀ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ برمى‌آيد كه قبل از ابراهيم(ع) نيز كعبه به عنوان «بيت حرام» اشتهرا داشته و جايگاه آن مشخص بوده است.

محتمل است ساختمان كعبه بارها بر اثر رخدادهاى طبيعى و حوادث گوناگون و سهمگين آسيب ديده و ويران شده و سپس تجديد بنا شده باشد، چنان‌كه به دست توانمند معمار آن، حضرت‌ابراهيم(ع) بازسازى شد، ليكن چون خداوند تدبير و ربوبيت كعبه را