103مبناى همۀ اين سخنان آيۀ شريفۀ جَعَلَ اللّٰهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرٰامَ قِيٰاماً لِلنّٰاسِ ¹است. از اين‌رو امام‌زمان، قائم آل‌محمد(عليهم السلام) نيز در آغاز قيام جهانى خود، بر محور قيام و قوام جوامع انسانى، يعنى كعبه، تكيه زده، ياران آن حضرت به حضور وى مى‌شتابند. چنان‌كه امام‌باقر(ع) فرمود:

«...إذا تَشبَّهَ الرِّجالُ بالنِّسَاءِ والنِّسَاءُ بِالرِّجالِ... وَرَكِبَ ذواتُ الفُروجِ السُّروجَ... وأُكِلَ الرِّبا... فَعِنْدَ ذَلِكَ خُروجُ قَائِمِنَا. فإذا خَرَجَ أسْنَدَ ظَهْرَهُ إِلىَ الْكَعْبَةِ وَاجْتَمَعَ إِليهِ ثَلاثُ مِائَةٍ وَثَلاثَةَ عَشر رَجُلاً...» . ²

نقش اعتقاد و اقتصاد در قوام جوامع

قرآن كريم، هم كعبه و شئون وابسته به آن را عامل قيام معرفى كرده ³ و هم از توانايى‌هاى اقتصادى به عنوان عامل قيام ياد كرده است؛ وَ لاٰ تُؤْتُوا السُّفَهٰاءَ أَمْوٰالَكُمُ الَّتِي جَعَلَ اللّٰهُ لَكُمْ قِيٰاماً . ⁴ بنابراين، براى امت اسلامى هم مسأله اعتقادى و امر عبادى كعبه و حج و عمره عامل قيام و قوام جامعه است و هم اقتصاد كه امرى مادّى است؛ ليكن در فرهنگ قرآن، اين دو همتاى هم نيست، بلكه هماره اعتقادْ اصل و زيربناست و اقتصاد، فرع و روبنا، و در صورت تزاحمْ اصل بر فرع مقدم است. از اين‌رو نه مشكلِ محاصرۀ شعبِ ابى‌طالب در جلوگيرى از پذيرش و گسترش اسلام در سال‌هاى نخست ظهور آنْ بر مسلمانان معتقد اثر گذاشت و نه معاصره اقتصادى كنونى غرب غارتگر در محار بيدراى اسلامى اثر مى‌گذارد.

ششم. خانۀ آزاد و محور آزادى

كعبه، بنايى عتيق است؛ وَ لْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ ⁵كه تحت تملك و سلطه هيچ كس نبوده و در گسترۀ تاريخ از تطاول طاغوتيان و تناول ماركان و تداول دولتمردان مصون مانده