102در مكه نيز روز جمعه نوبت كاروان ما بود كه به بازديدهاى اماكن مقدس از شهر مكه برود و حضورى هرچند كوتاه در جاهاى ديگر داشته باشيم. صحراى عرفات، صحراى منا، جبلالرحمه و جمرات را ببينيم.
تصوّر حضور ميليونى جمعيت مسلمانِ احرامپوش در زيرچادرها در اين فضاهاى ملكوتى، انسان را به وحشت مىاندازد؛ وحشت گم شدن يا شايد وحشت از گم نشدن.
گم نشدن و غرق نشدن در اين مجموعۀ بزرگ انسانى. از خود بىخود نشدن و خود را خود پنداشتن در اين وادى از بهشت خدا.
امروزه اقدامات خوبى در خدمات رسانى و راهسازى مشاعر شده است. جلال آلاحمد در «خسى در ميقات» تصاوير زيبايى از فضاهاى فيزيكى اين صحراها را ترسيم كرده است. البته به اين اماكن ديگر معناى صحرا اطلاق نمىشود.
خدايا ! قسمت كن كه در آن جمعيت ميليونى حضور با شعورى داشته باشم و شبى را در عرفات بمانم تا شايد غرق در آنچه كه خلق كردهاى شوم و معرفتم نسبت به تو بيشتر گردد.
پروردگارا ! حضورى با معرفت نصيبم گردان كه در آتش حسرت اين حضور مىسوزم.
خداوندا ! از اين دعوتت غرق در شادى و سرورم.
دعوتت را تكرار كن... .